Helsinki en Den Haag: zorgplicht bij online gokken staat in juni hoog op de agenda

CAGR 2026 vanuit volksgezondheidsperspectief

De hoofdconferentie vindt plaats op 28 en 29 mei 2026 op de City Centre Campus van de Universiteit van Helsinki. Organisator is het Helsinki Centre for Research on Addiction, Control and Governance, met financiering vanuit het Academic Forum for the Study of Gambling. Wat CAGR opvallend maakt, is de bewust multidisciplinaire opzet. Niet alleen juristen of psychologen kijken naar gokken, maar ook onderzoekers uit volksgezondheid, sociologie, data-analyse, toezicht en verslavingszorg.

De sessies bestrijken een breed spectrum. Op de eerste dag staan gokschade onder jongeren, cryptocasino's, sociaaleconomische factoren en herstel centraal. Latere sessies gaan over digitale omgevingen en automatische interventies, met onderwerpen als dark patterns in gokinterfaces, AI-gestuurde waarschuwingssignalen en gokadvertenties op sociale media. De tweede dag verschuift de aandacht naar behandeling, regulering, lobbyactiviteiten van de sector en nieuwe meetinstrumenten voor gokschade. Ook is er expliciete aandacht voor financieringsbias in gokonderzoek, een onderwerp dat juist nu speelt nu beleidsmakers steeds vaker leunen op onafhankelijke data.

Pre-conference workshop over zorgplicht

Voor Nederland is de dag voor de conferentie minstens zo relevant. Op 27 mei vindt aan de Universiteit van Helsinki een pre-conference workshop plaats getiteld "Duty of Care: developing a standardized, public health approach". De centrale vraag: hoe zou de zorgplicht van vergunde gokbedrijven eruit moeten zien als gokschade behandeld wordt als volksgezondheidsvraagstuk in plaats van als consumentenissue?

De workshop wijst op een fundamenteel knelpunt. Zorgplicht is in vrijwel ieder Europees land anders georganiseerd. Sommige landen hebben een wettelijke zorgplicht waarbij de praktische invulling vooral aan de operators wordt overgelaten. Andere landen kennen geen wettelijke verplichting en laten preventie volledig aan de industrie zelf. Volgens de organisatoren botst preventie in beide gevallen met het commerciële belang van aanbieders, wat onafhankelijk toezicht bemoeilijkt.

De Nederlandse inbreng komt onder andere van Dr. Anouk Tuijnman, senior wetenschappelijk onderzoeker bij het Trimbos-instituut en coördinator Digitale Media en Gokken. Zij spreekt samen met onder meer Dr. Virve Marionneau van de Universiteit van Helsinki en Dr. Håkan Wall van het Karolinska Institutet in Stockholm. De drie delen ervaringen uit Finland, Zweden en Nederland over de vraag hoe een uniformer zorgplichtkader eruit zou kunnen zien.

Wat zorgplicht in Nederland nu betekent

De juridische basis van de Nederlandse zorgplicht ligt in de Wet op de kansspelen. Sinds de Wet kansspelen op afstand op 1 oktober 2021 de Nederlandse online gokmarkt opende, geldt diezelfde zorgplicht ook expliciet voor vergunde aanbieders van online kansspelen. De norm is dat aanbieders maatregelen moeten nemen om onmatige deelname en kansspelverslaving zoveel mogelijk te voorkomen. Die brede norm is verder ingekleurd door lagere regelgeving. Per 1 oktober 2024 trad de Regeling Speellimieten en Bewust Speelgedrag (Rsbs) in werking en tegelijkertijd de Beleidsregel verantwoord spelen 2024 van de Kansspelautoriteit. Die laatste gaat onder andere over reclame, verslavingspreventie, deskundigheid binnen casino-organisaties, risicoanalyses en interventies bij signalen van risicovol speelgedrag. Onder die regels valt ook hoe vergunde aanbieders casino bonussen mogen inzetten, met bijvoorbeeld een verbod om welkomstaanbiedingen actief te richten op spelers die zich via CRUKS hebben uitgesloten.

In de praktijk betekent zorgplicht dat een legaal online casino in Nederland niet alleen mag controleren of een speler kan storten, maar ook actief moet letten op signalen dat iemand schade oploopt. Komen die signalen naar boven, dan moet er worden ingegrepen. Daar zit ook meteen de spanning. Ingrijpen kost de aanbieder omzet, niet ingrijpen kan de speler schade berokkenen. Precies dat dilemma staat in Helsinki op de agenda.

Commissiedebat Kansspelen op 24 juni

Op woensdag 24 juni 2026 staat in Den Haag van 14.30 tot 17.30 uur het commissiedebat Kansspelen gepland. Op de agenda onder meer de monitoringsrapportage online kansspelen, ontwikkelingen rond zorgplicht bij kansspelen op afstand, deelnamecijfers en diverse onderzoeken naar het Nederlandse kansspelbeleid.

Het is een van de eerste grote kansspeldebatten waarin staatssecretaris Claudia van Bruggen (D66) van Justitie en Veiligheid de portefeuille verdedigt. Van Bruggen is sinds 23 februari 2026 aangetreden in het kabinet-Jetten en gaf eerder aan dit voorjaar de contouren te delen voor aanscherping van de kansspelwet, voortbouwend op het werk van haar voorganger Teun Struycken (NSC). Daarnaast werkt zij aan een wetswijziging die een algeheel reclameverbod voor online gokken mogelijk maakt en aan verbeteringen rond het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen (CRUKS).

Politieke aandacht blijft groeien

De politieke aandacht voor online gokken is breed en niet beperkt tot één coalitiepartij. Naar aanleiding van de Zembla-uitzending "Gokkers in je tijdlijn" stelden Kamerleden van zes verschillende partijen (ChristenUnie, SP, CDA, SGP, 50PLUS en Volt) gezamenlijk schriftelijke vragen aan de staatssecretaris. Centraal daarin staat de vraag of het zogeheten rolmodellenverbod, dat het inzetten van bekende Nederlanders en influencers in gokreclame moet voorkomen, in de praktijk wordt omzeild via streamers, affiliates en juridische constructies. Van Bruggen heeft inmiddels uitstel gevraagd voor de beantwoording.

De rode draad is duidelijk. De discussie over online gokken schoof in een paar jaar tijd op van vragen over legalisering en kanalisatie, via reclame en toezicht, naar de fundamenteler vraag: hoeveel schade is maatschappelijk acceptabel voordat gokken niet langer enkel amusement is, maar een onderwerp van volksgezondheidsbeleid? Wat in Helsinki op tafel komt, levert vrijwel zeker bouwstenen op die in het Haagse debat van 24 juni terugkeren.