Hoge Raad stuurt gokzaken naar nieuwe juridische sporen: dwaling en onrechtmatige daad centraal

De Unibet-lijn en de rechtspraak: een geschiedenis

Gedurende lange tijd was de 'Unibet-lijn' een veelgebruikt verweer door kansspelaanbieders die opereerden zonder Nederlandse vergunning. Dit juridische argument was gebaseerd op een arrest uit 2016, dat stelde dat de Wet op de kansspelen zijn aantastingstrekking had verloren door maatschappelijke veranderingen en het beleid van de overheid. Sommige rechtbanken volgden deze redenering, wat leidde tot wisselende uitkomsten in vergelijkbare zaken. Andere rechtbanken oordeelden echter dat overeenkomsten met onvergunde aanbieders wel degelijk nietig waren. Deze juridische onduidelijkheid vormde de aanleiding voor het voorleggen van prejudiciële vragen aan de Hoge Raad.

De Hoge Raad heeft nu grotendeels het advies van de advocaat-generaal gevolgd, die oordeelde dat nietigheid geen passende sanctie is voor het aanbieden van online kansspelen zonder de vereiste vergunning. Opvallend is de conclusie dat de Wet op de kansspelen geen aantastingstrekking heeft. Dit betekent dat contracten met deze aanbieders niet automatisch nietig zijn. De hoogste rechter nam hiermee afstand van de gedachte dat de wet oorspronkelijk wel die aantastingstrekking had. Ook het eerdere beleid van de Kansspelautoriteit en specifieke modellen zoals het PokerStars-model, waarbij spelers tegen elkaar strijden in plaats van tegen het casino, blijken geen invloed te hebben op deze beoordeling.

Nieuwe juridische paden na het oordeel van de Hoge Raad

De uitspraak van de Hoge Raad betekent echter geenszins het einde van lopende juridische procedures. De zaken worden nu terugverwezen naar de lagere rechtbanken, waar andere civielrechtelijke grondslagen inhoudelijk beoordeeld moeten worden.

De Hoge Raad heeft deze nieuwe juridische wegen, zoals een beroep op dwaling of onrechtmatige daad, niet inhoudelijk uitgewerkt. Dit laat ruimte voor de lagere rechters om per individuele zaak te beoordelen of spelers aanspraak kunnen maken op schadevergoeding of teruggave van verliezen. Voorheen draaiden massaclaims vaak om de overkoepelende vraag of een kansspelovereenkomst nietig was.

Dit vereist een gedetailleerde analyse van elke specifieke situatie. Spelers die zich benadeeld voelen door online casino's die destijds zonder vergunning opereerden, kunnen nu dus een ander juridisch pad bewandelen. De impact van deze uitspraak op toekomstige zaken tegen illegale aanbieders, en mogelijk ook op de naleving van de regels door vergunninghouders, zal de komende tijd duidelijk worden. Een grondige juridische analyse van bijvoorbeeld de diensten van Unibet of andere aanbieders is nu essentieel voor spelers die zich in een vergelijkbare positie bevinden.